Tóm tắt nhanh
Bảo vệ bơm chạy khô bằng công tắc mức dựa trên ba nguyên tắc: đặt điểm đo cao hơn miệng hút của bơm một khoảng đủ để dừng bơm trước khi mất mồi, đấu tiếp điểm theo chế độ an toàn khi mất điện (fail-safe), và cài trễ thời gian vài giây để sóng mặt nước không gây cắt nhầm. Công nghệ thường dùng là độ dẫn điện (Gladiator Conductivity), điện dung (Gladiator Admittance) hoặc dạng rung (Gladiator Vibrating Level Switch) tùy theo chất lỏng.
Bảo vệ bơm chạy khô là một ứng dụng điển hình của nhóm thiết bị đo mức điểm trong trạm bơm nước và nước thải.
Video mô phỏng nguyên lý khép mạch dòng xoay chiều điện áp thấp chống điện phân qua các que thăm Inox điều khiển bơm tự động của công tắc độ dẫn Hawk Gladiator.
1. Ba quyết định kỹ thuật khi lắp công tắc bảo vệ bơm
Nhiều trạm bơm đã lắp công tắc mức nhưng bơm vẫn cháy vì một trong ba điểm dưới đây bị làm sai ngay từ lúc thi công:
- Cao độ lắp - phải nằm trên miệng hút của bơm. Nếu đặt ngang hoặc thấp hơn miệng hút, bơm đã hút phải khí và chạy khô trước khi công tắc kịp báo. Khoảng dự phòng cụ thể tính theo lưu lượng bơm và tiết diện bể hút để có đủ thời gian dừng bơm an toàn.
- Đấu nối theo chế độ an toàn (Fail-Safe) và cắt trực tiếp mạch bơm. Cấu hình để rơ-le đóng khi có nước và nhả khi cạn hoặc khi mất nguồn nuôi thiết bị - nhờ vậy đứt dây hay mất nguồn đều đưa hệ thống về trạng thái dừng bơm an toàn. Tiếp điểm bảo vệ nên đấu thẳng vào mạch điều khiển contactor bơm, đồng thời báo song song về PLC để hiển thị cảnh báo.
- Trễ thời gian - chặn tác động nhầm do sóng mặt nước. Mặt nước trong bể hút luôn dao động, đặc biệt khi bơm đang hoạt động. Cài trễ vài giây trước khi cắt bơm giúp loại bỏ các lần chạm ngưỡng tức thời. Ngược lại, khi mức phục hồi cũng nên có trễ để bơm không đóng - cắt liên tục.
2. Chọn công nghệ công tắc nào cho bể hút của bạn?
Bảng sắp theo tính chất chất lỏng trong bể hút, vì độ dẫn điện và mức độ bám cặn quyết định công nghệ nhiều hơn kích thước bể:
| Chất lỏng trong bể hút | Nên chọn | Lý do |
|---|---|---|
| Nước sạch, nước sinh hoạt, nước làm mát | Độ dẫn - Gladiator | Chi phí thấp nhất, cấu tạo đơn giản, chất lỏng dẫn điện tốt nên tín hiệu rõ ràng |
| Nước thải có cặn và váng dầu | Điện dung / Admittance | Mạch bù lớp bám giúp không báo sai khi cặn và váng bám quanh điện cực |
| Dầu, dung môi, chất lỏng không dẫn điện | Dạng rung - Gladiator | Không phụ thuộc tính dẫn điện, chỉ cần chất lỏng làm tắt dao động của ngạnh |
| Bùn loãng, hỗn hợp rắn - lỏng | Điện dung hoặc dạng rung | Chịu được môi trường bám dính; chọn theo mức độ đóng cặn thực tế tại bể |
| Bể cần theo dõi cả mức để điều khiển bơm theo lưu lượng | Thêm thiết bị đo liên tục S60W hoặc Hydrobar | Công tắc mức vẫn giữ vai trò lớp bảo vệ độc lập bên cạnh phép đo liên tục |
3. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về chống bơm chạy khô
Đã có phao điện rồi, có cần công tắc mức nữa không?
Phao điện có bộ phận chuyển động và dây treo nên hay kẹt, mòn hoặc vướng rác trong bể nước thải - đây là nguyên nhân của phần lớn sự cố cháy bơm dù đã có bảo vệ. Công tắc mức điện tử không có cơ cấu cơ khí nên độ tin cậy cao hơn hẳn và gần như không cần bảo trì trong điều kiện vận hành bình thường.
Một bể có nhiều bơm thì lắp mấy công tắc?
Nếu các bơm dùng chung một miệng hút và cùng một cao độ, một công tắc ở ngưỡng cạn là đủ và tiếp điểm được đưa vào mạch cắt của tất cả các bơm. Nếu miệng hút ở các cao độ khác nhau hoặc bể được chia ngăn, cần lắp riêng cho từng vùng để tránh trường hợp một bơm đã hụt nước trong khi thiết bị vẫn báo còn.
Có cần kiểm tra định kỳ thiết bị bảo vệ này không?
Có. Vì thiết bị chỉ tác động khi sự cố xảy ra nên có thể hỏng âm thầm hàng năm trời mà không ai biết, cho tới đúng lúc cần thì lại không hoạt động. Nên đưa vào lịch bảo trì định kỳ một thao tác thử đơn giản: dùng nút test trên thiết bị hoặc tạm hạ mức để xác nhận relay tác động và bơm thực sự dừng - chi tiết ở checklist bảo trì định kỳ thiết bị đo mức.
4. Hướng triển khai cho điểm đo của bạn: đấu nối bảo vệ bơm
- Xem công tắc mức độ dẫn Gladiator cùng các công nghệ khác tại Thiết bị đo mức điểm.
- Cần điều khiển bơm theo mức chứ không chỉ chống chạy khô: xem thêm Thiết bị đo mức liên tục với radar 60GHz S60W và thủy tĩnh Hydrobar.
Sau khi chốt vị trí lắp và công nghệ, bước cuối là chọn model có kiểu đấu nối phù hợp với tủ điều khiển sẵn có:
- Khảo sát hiện trường: gửi sơ đồ bể hút, cao độ miệng hút và loại chất lỏng để kỹ sư Công ty TNHH T-Hub - Nhà phân phối ủy quyền (Authorised Distributor) của Hawk tại Việt Nam - xác định cao độ lắp và cấu hình tiếp điểm.

Click để liên hệ